Gemeenschappelijke verklaring van religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen in Nederland

Preambule

De Nederlandse samenleving is de eeuwen door een smeltkroes geweest van volkeren en culturen. Mensen met verschillende religieuze overrtuigingen en levensbeschouwingen hebben er, soms met vallen en opstaan, in wederzijds respect leren samenleven. Vluchtelingen en migranten uit de hele wereld hebben hier hun toevlucht gevonden en zijn in vrijheid als burgers verbonden geraakt met hen die hier al eerder woonden.

Op 23 januari 1579 sloten de noordelijke gewesten van de Republiek der Nederlanden te Utrecht “een eeuwig verbond van eenheid”¹ op basis van vrijheid van godsdienst en respect voor ieders levensovertuiging. Steden uit de zuidelijke gewesten sloten zich spoedig daarna bij deze “Unie van Utrecht” aan. Ze verklaarden in artikel 13 van deze Unie “dat alle burgers vrij zijn om hun eigen geloof te belijden en dat de overheid niemand voor dat geloof ter verantwoording mag roepen of vervolgen.”

Dit grondrecht van vrijheid van godsdienst en het inzicht dat de overheid niet mag treden in de geloofs- of levensovertuiging van haar burgers zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en vormen de basis voor vreedzaam samenleven. In artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties uit 1948 is dit grondrecht nader omschreven:

“Een ieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst; dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst of overtuiging te veranderen, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen zowel in het openbaar als in zijn particuliere leven zijn godsdienst of overtuiging te belijden door het onderwijzen ervan, door de praktische toepassing, door eredienst en de inachtneming van geboden en voorschriften.”

Als vertegenwoordigers van religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen in Nederland
verklaren wij gezamenlijk

1.
dat wij dit grondrecht van de vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst onderschrijven en willen uitdragen;

2.
dat wij ervan overtuigd zijn dat geen enkele religie of levensbeschouwing mag aanzetten tot, dreigen met of toepassen van geweld of discriminatie jegens andersdenkenden;

3.
dat niemand tot het belijden van geloofs- of levensovertuigingen mag worden gedwongen;

4.
dat wij vanuit respect voor elkaar het doelbewust kwetsen en kleineren van andersdenkenden afwijzen;

Wij delen met elkaar, vanuit de bronnen van ons geloof en vanuit de idealen van de humaniteit, de overtuiging van de unieke waardigheid van de menselijke persoon, de integriteit, de onschendbaarheid en de beschermwaardigheid van alle mensen, het belang van de bevordering van gelijke bestaansmogelijkheden en de gelijkwaardigheid van alle mensen.

Wij voelen ons, als burgers en bewoners van Nederland, in vrijheid met elkaar verbonden.

Wij zetten ons in om in verbondenheid met elkaar in gesprek te blijven met respect voor
de vrijheid van ieders geloofs- of levensovertuiging en culturele traditie.

Wij bieden onze rijkdom in overtuigingen en tradities aan ter verdieping en versterking
van de solidariteit in de Nederlandse samenleving.

Wij roepen allen die in Nederland woonachtig zijn op om zich bij deze verklaring aan te sluiten.

Pandit drs. D. Shrimiesier - Sanatan Dharma Reverend Jiun Hogen - Roshi International Zen Center Noorder Poort Hoofdrabbijn B. Jacobs - Interprovinciaal Opperrabbinaat Kardinaal A. Simonis - voorzitter van de Rooms-Katholieke Bisschoppenconferentie Imam O. Pakoz - Milli Görüs Noord Nederland L. de Waal - voorzitter van de Humanistische Alliantie drs. H.J. Bakker - voorzitter Stuurgroep ‘In vrijheid verbonden’ Pandit dr. A. Bierdja - Arya Samaaj Reverend Thich Thong Tri - Monnik Stichting Vietnamese Boeddhistische Samenwerking in Nederland Rabbijn M. ten Brink - Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam Imam A. Zanzen - Nederlandse Moslim Raad B. Elkerbout - vice-voorzitter van het Humanistisch Verbond Dominee J. G. Heetderks - preses van de Synode van de Protestantse Kerk in Nederland